Pedagogika zabawy

Z dzieciństwem w sposób naturalny kojarzy się zabawa, jest to najczęstsza forma aktywności dzieci.

Definicja zabawy wg J. Huizinga (1985, s. 22) brzmi :

„Zabawa jest dobrowolną czynnością lub zajęciem dokonywanym w pewnych ustalonych granicach czasu i przestrzeni, według dobrowolnie przyjętych, lecz bezwarunkowo obowiązujących reguł; jest celem sama w sobie, towarzyszy jej zaś uczucie napięcia i radości i świadomości odmienności od zwyczajnego życia.”

 A. Bruckner (1989, s.18) podaje, że zabawa jest jedną z form wyrażania się zainteresowań dzieci i ludzi dorosłych,

“(…) jest swoistym, podświadomym ćwiczeniem wprowadzającym w życie biologiczne, społeczne i kulturalne. Dzięki oddziaływaniu na wyobraźnię kompensuje braki życia jednostki. Towarzyszy człowiekowi od kolebki do śmierci, przybierając w biegu jego życia coraz inne formy, zawsze nacechowane uciechą. Zabawa jest również elementarną potrzebą zdrowia psychicznego”.

 Według W. Okonia (1987, s. 44)  zabawa jest

“działaniem wykonywanym dla własnej przyjemności, a opartym na udziale wyobraźni, tworzącej nową rzeczywistość. Choć działaniem tym rządzą reguły, których treść pochodzi głównie
z życia społecznego, ma ono charakter twórczy i prowadzi do samodzielnego poznania i przekształcania rzeczywistości”.

 W latach 70-tych XX wieku w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Austrii rozwinęła się pedagogika zabawy. W wyniku poszukiwań dróg wspierania rozwoju człowieka, polepszania komunikacji interpersonalnej oraz integracji grupy powstała metodyka pracy z grupą. Jej założenia wywodzą się z psychologii humanistycznej, gdzie człowiek jest postrzegany jako całość – rozum, emocje, zmysły. Ma również związek z wyodrębniającego się nurtu z psychologii społecznej, pedagogiki postaci. Zgodnie z nią człowiek rozwija się przez całe życie i dąży do samorealizacji.

Natomiast definicja pedagogiki zabawy wg Z. Zaorskiej (1991, s.34) brzmi:

„Pedagogika zabawy to nie tyle samodzielna dyscyplina naukowa, co raczej metodyka pracy z grupą, oparta przede wszystkim na przeżyciu angażującym zarówno uczestników, jak również prowadzącego animatora” .

Pedagogiki zabawy stawia na wiarę w człowieka, w jego dobroć i potencjalne możliwości. Główne zadanie prowadzącego zajęcia z grupą to stworzenie jak najlepszych warunków, aby najlepsze cechy uczestników mogły się ujawnić. Stosuje on także metody ułatwiające kontakt pomiędzy członkami danej grupy
na bezpiecznym i  zaakceptowanym przez wszystkich poziomie.

Artykuł zawiera fragmenty pracy pt. „Motywy pracy z dziećmi z wykorzystaniem gelotologii w grupie terapeutów z fundacji Dr Clown”.
Katedra Psychospołecznych Podstaw Rehabilitacji – Warszawa 2008
Autor opracowania: Joanna Wacławska.