Historia monocykla

Kiedy w II połowie XIX w. tworzyła się historia roweru, zaczynała się też tworzyć historia monocykla. Przeróżni konstruktorzy wymyślali maszynę, która pozwalała by człowiekowi przemieszczać się szybciej niż pieszo, dawałaby możliwość skręcania, rozpędzania się i zatrzymywania. W 1869 r. wymyślono w końcu bicykl – charakterystyczny pojazd z wielkim przednim i małym tylnym kołem, od którego wziął swój początek monocykl. Bicykl był niezbyt bezpieczną konstrukcją, stąd też szybko zaczęto analizować w jaki sposób można go zmienić. Po odczepieniu ramy i tylnego koła, okazało się, że została śmieszna konstrukcja składająca się z wielkiego koła, pedałów i kierownicy. Było to około 1870 roku. Lata 1880-1900 były prawdziwym boomem dla wynalazków roweropodobnych. Nie wiadomo dokładnie kiedy ktoś podmienił kierownicę na siodełko w monocyklu, jednak pomysłowość tych, którzy zaczynali się tym bawić doprowadziła do powstawania coraz to nowszych i dziwniejszych monocykli, takich jak żyrafa (lata 1890), ultimate wheel (1892 r.). Stamtąd droga do dzisiejszych monocykli była już prosta. Kolejne udoskonalenia to już tylko pójście za przysłowiem „potrzeba matką wynalazku”.

Nie wiadomo kiedy dokładnie pojawił się pierwszy monocykl w Polsce. Bardzo prawdopodobnie przywędrował z objazdowymi cyrkami. Taka historia zdarzyła się w latach 50 w Chrzelicach, małej wiosce leżącej pod Opolem. Po występie cygańskich cyrkowców dziesięcioletni Heinz Assmann, wspólnie z kolegą, w warsztacie dziadka skonstruowali monocykl.

Heinz opanował także jazdę czemu dał dowód podczas wyprawy do swojej ciotki przejeżdżając łącznie 52km.  W maju 1970 roku Rajmund Murlowski (1922-1978) opracował projekt jednokołowego rowerka, na wzór modelu Heinz-a. Trzy lata później została powołana do życia sekcja ekwilibrystyki rowerowej, która następnie w marcu 1974 roku związała swą działalność z zastępem harcerskim działającym przy SP w Chrzelicach. Jej bogata historia trwa do dziś. Sekcja aktywnie działa pod przewodnictwem Eryka Murlowskiego, syna Rajmunda Murlowskiego. W Chrzelicach rozgrywane są zawody piłki ręcznej, kosza lub mocowania na monocyklach. Młodzi adepci ćwiczą jazdę figurową lub terenową na specjalnie przygotowanych placach. Tam też organizowane są coroczne zloty, przyciągające monomaniaków z całej Polski.

Jest to fragment książki. „Poradnik monocyklisty”.
Warszawa 2009
Autor: Bas Pawełczak