Śmiech

Śmiech to fizjologiczna odpowiedź na humor. Naukowcy, w wyniku swoich badań, stwierdzili że podczas śmiechu człowiek wykonuje różne ruchy częściami ciała (m.in. mięśniami twarzy) oraz wydaje dźwięki. W czasie bardzo intensywnego śmiechu wprowadzone w ruch zostaje całe ciało.

Proces powstawania śmiechu tworzy kilka etapów. Wpierw powstaje
w mózgu określony impuls nerwowy, który następnie dociera do przepony. Pod jego wpływem przepona wprowadzona zostaje w drgania i unosi się. W efekcie następuje gwałtowne wydychanie powietrza z płuc. Powietrze wydostaje się przez krtań i w ten sposób powstaje dźwięk śmiechu.

Naukowcy publikujący wyniki swoich badań w  magazynie „Journal of the Acoustical Society of America” stwierdzili, iż śmiech zawiera ogromną gamę dźwięków. Dzieje się tak dlatego, że śmiech jest generowany za pomocą większej grupy narządów, niż mowa. Śmiech może wydobywać się przykładowo jako dźwięk śpiewany, chrapanie lub kwiczenie. Wyniki badań pokazują, że mężczyźni częściej wydają dźwięki kwiczenia, zaś kobiety śpiewny chichot. Wysokość tonu śmiechu jest o wiele wyższa niż podczas normalnej mowy, zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.

Z badań Roberta R. Provine’a  wynika, że śmiech składa się z  serii krótkich dźwięków – sylab, a każda z nich trwa około 75 milisekund. Powtarzają się one
w regularnych odstępach czasu, około 210 milisekund.

Z badań wynika także, że struktura śmiechu to ha-ha-ha lub ho-ho-ho ale nie ha-ho-ha-ho. Czasami pierwszy lub ostatni element tej struktury różni się
od pozostałych – np. ha-ha-ho. Struktura taka jest rezultatem ograniczonych możliwości głosowych.

Wybuchy śmiechu mają niezwykle harmoniczną strukturę. Częstotliwość śmiechu u kobiet (około 502 herców) jest wyższa niż mężczyzn (około 276 herców). Śmiech jest symetryczny. Jeśli nagrany śmiech ha-ha-ha będziemy słuchać od tyłu, to będzie on brzmieć prawie identycznie. Nie jest natomiast symetryczna głośność śmiechu. Na początku śmiech jest głośniejszy, a później cichnie. Prawdopodobnie dzieje się tak dlatego, że w miarę śmiania się, mamy coraz miej powietrza.

Można zaobserwować stadia śmiechu:

I Faza – otwierają się oczy i rozchylają usta

II Faza – na moment zamykają się oczy, głowa zostaje odchylona do tyłu a czasem, dodatkowo do przodu

III Faza – otwierają się oczy, lecz nie patrzą w określonym kierunku

IV Faza – szukanie kontaktu wzrokowego z rozmówcą

Wyróżnia się kilkanaście rodzajów śmiechu, jednak najbardziej popularny jest podział czterostopniowy:

I uśmiech (ma działanie terapeutyczne, bo już po minucie zaczynają się wydzielać endorfiny)

II chichot (nie poprawia zdrowia bo jest nerwowy)

III śmiech (najzdrowszy, działa przeciwbólowo, odstresowuje, relaksuje i poprawia krążenie krwi)

IV rechot (ma dobre działanie)

Pod koniec lat 80 Maria Dudzikowska (1986) przeprowadziła badania empiryczne nad humorem i śmiechem uczniowskim w szkole, wychodząc

z założenia, że śmiech najwięcej powie o stosunkach społecznych w klasie szkolnej
i organizacyjnej strukturze codziennego funkcjonowania szkoły. Wnioski z badań są następujące. Śmiech jest kategorią całościową, bo obejmują cechę osobowości, sferę spostrzegania, kontekst społeczny, a także sferę panowania nad sytuacją. Jest instrumentem kontroli społecznej, socjalizacji i sposobem na przeżycie katharsis. Wyraża środowiskowe poczucie humoru.

Śmiech przynosi odhamowanie, rozluźnienie więzów narzuconych przez świadomość, wyzwala od ciężaru powszedniości, konwenansów, nakazów
i zakazów.

Można wyróżnić 3 grupy zachowań:
  1. ludzie nie potrafiący zachować powagi tam, gdzie należy
  2. ludzie umiejący hamować swój śmiech, jeśli nie wypada się śmiać
  3. ludzie, którzy prawie wcale się nie śmieją

Wyniki ostatnio przeprowadzonej ankiety we Francji wynika, że 2/3 osób dorosłych śmieje się rzadko lub bardzo rzadko, a tylko kilka procent ma nieustanną wesołość. Obliczono, że statystyczny 90 letni Francuz śmiał się dziennie 6 minut,
a przed drugą wojną światową 19 minut.

Wyodrębniono grupy zawodowe ze specyficznym poczuciem humoru

  • żołnierze w 75% najchętniej śmieją się z pieprznych dowcipów
  • nauczyciele w 60% śmieją się z anegdot o wariatach
  • studenci z parodii i pastisz
  • kobiety charakteryzuje śmiech szalony, zaraźliwy i z byle czego

 Śmiech to zdrowie, ale jak w każdej terapii i w tej istnieją pewne przeciwskazania:

  1. Poważne choroby serca (Śmiech to duży wysiłek.)
  2. Astma (Głęboki śmiech może nasilać ataki duszności. Jednak nie należy z niego rezygnować bo dobrze wpływa na układ oddechowy i w ten sposób leczy astmę. Należy zachować umiar.)
  3. Osoby z nie trzymaniem moczu
  4. Hemoroidy (Niewskazany śmiech intensywny)
  5. Osoby świeżo po operacji (Zabliźniają się rany.)
  6. Przepuklina (W czasie śmiechu brzuch naciska na narządy wewnętrzne i może to pogorszyć stan zdrowia.)
  7. Grypa (W czasie śmiechu mogą zarazić inne osoby.)
  8. Kobiety w ciąży ( U nieznacznej ilości kobiet niestety może prowadzić
    do przedwczesnych porodów lub poronienia)
Jest to fragment pracy pt. „Motywy pracy z dziećmi z wykorzystaniem gelotologii w grupie terapeutów z fundacji Dr Clown”.
Katedra Psychospołecznych Podstaw Rehabilitacji – Warszawa 2008
Autor opracowania: Joanna Wacławska.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.